H TEXNIKH TOY PAPIER MACHE - ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ



ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η τέχνη του papier mache ξεκίνησε από την Κίνα, τον 2ο αιώνα μ.Χ.. Η γνώση της δημιουργίας χειροποίητου χαρτοπολτού και χαρτιού πέρασε πολύ γρήγορα από την Κίνα στην Ιαπωνία και στην Ινδία και έφτασε στην Ευρώπη, μέσω της Ισπανίας, περίπου τον 10ο αιώνα μ.Χ..

Το Κασμίρ και η βόρεια Ινδία υπήρξαν σημαντικά παραγωγικά κέντρα της τέχνης αυτής. Με την ανάπτυξη του εμπορίου, ιδιαίτερα κατά τον 16o-17ο αιώνα, προωθήθηκε μεγάλος όγκος χρηστικών και διακοσμητικών αντικειμένων προς την Ευρώπη, άξιων θαυμασμού για την τεχνική και την εξαίσια ζωγραφική τους διακόσμηση. Η επιρροή αυτή είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία και την ανάπτυξη εργαστηρίων της τέχνης του papier mache στην Ευρώπη (ξεκινώντας από την Γαλλία και την Αγγλία), αλλά και στην Αμερική, με δημιουργικό επίκεντρο το Μεξικό.

Το papier mache αναπτύχθηκε σε αγροτικές, κυρίως, κοινωνίες, όπου τα παραδοσιακά μοντέλα αντέχουν στη διάρκεια του χρόνου. Έτσι, οι Ινδιάνοι και οι Μεξικάνοι έχουν μια συγκεκριμένη τεχνοτροπία για να φτιάχνουν παραδοσιακές μάσκες, οι Ιάπωνες για να δημιουργούν κούκλες, οι Φιλιππινέζοι μεγάλα ζώα, οι Ισπανοί και οι Ιταλοί μαριονέτες. Το χαμηλό κόστος του υλικού προσφέρει τη δυνατότητα δημιουργίας γιγάντιων κατασκευών (όπως μάσκες, κεφάλια, κ.λπ) για καρναβάλια, τοπικές γιορτές και πανηγύρια.

Το χαρτί, όσο απλό και αν είναι σαν υλικό, έχει εμπνεύσει πάρα πολλούς δημιουργούς από τους αρχαίους χρόνους και, από ότι φαίνεται, θα συνεχίσει ακόμα να αποτελεί έμπνευση και για τους νεότερους.
 
(Οι πληροφορίες και οι φωτογραφίες είναι από τα βιβλία "PAPIER MACHE", Marion Elliot, Publ.Lorenz Books 1998 και "The Art and Craft of Papier Mache",Juliet Bawden, Publ.Mitchell Beazley 1993 και αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία του συγγραφέα
και του εκδοτικού οίκου)
 

ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

Τα υλικά και ο εξοπλισμός που απαιτούνται για το papier mache είναι αρκετά οικονομικά και πολύ εύκολο να τα βρει κάποιος στην αγορά.

* Χαρτί και χαρτόνι: η τεχνική αυτή είναι ενας πολύ ωραίος τρόπος για να ανακυκλώσουμε παλιές εφημερίδες και χαρτιά/χαρτόνια που δεν μας χρειάζονται πια. Τα χαρτόνια, λόγω του βάρους τους, και ιδιαίτερα αυτό που χρησιμοποιείται στις αρχιτεκτονικές μακέτες (τύπου σάντουιτς, χαρτόνι πάνω-χαρτόνι κάτω και στη μέση ondule χαρτόνι) είναι ιδανικά για να δημιουργήσουμε τη βάση του αντικειμένου που θα επικαλύψουμε με στρώσεις χαρτιού. Αποφεύγουμε τα γυαλιστερά χαρτιά, γιατί δεν έχουν τη δυνατότητα να απορροφήσουν εύκολα την κόλλα και να ενσωματωθούν στην εκάστοτε στρώση. Το μεταξόχαρτο (το πολύ λεπτό χαρτί που κυκλοφορεί σε διάφορες αποχρώσεις και τυλίγουν τα δώρα) είναι ιδανικό για τη δημιουργία χαρτοπολτού. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την τεχνική των πολλαπλών στρώσεων (βλ.παρακάτω), αλλά δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο στον χειρισμό, αφού όταν βραχεί με την κόλλα διαλύεται. Εάν το χρησιμοποιήσετε, όμως, με προσοχή και χωρίς να δουλεύετε επίμονα το ίδιο σημείο, θα σας ανταμείψει το θαυμάσιο αποτέλεσμα της ημιδιαφάνειας που θα έχει όταν στεγνώσει.


* Καλούπια: αντικείμενα που έχουμε μέσα στο σπίτι, ακόμα και μέσα στην κουζίνα μας, μπορούν να χρησιμεύσουν και να χρησιμοποιηθούν ως βάσεις (καλούπια) για τη δημιουργία αντικειμένων από
papier mache. Ένα μεγάλο μπωλ που μας αρέσει το σχήμα του ή ένα καλοσχηματισμένο πιάτο, μπορούν να αποτελέσουν την τέλεια βάση για το αντικείμενο μας. Στην περίπτωση που θα επιλέξουμε ένα τέτοιο καλούπι όμως, πριν αρχίσουμε τη στρώση των χαρτιών είναι καλό να το περάσουμε με μια στρώση βαζελίνη, προκειμένου να αποσπαστεί εύκολα το αντικείμενο μας από το καλούπι όταν στεγνώσει. Χάρτινα σκληρά κουτιά και συσκευασίες που μας αρέσουν μπορούν επίσης να αποτελέσουν ιδανική βάση για δημιουργίες από papier mache (πολλές φορές τα δώρα που μας κάνουν βρίσκονται σε τέτοια κουτιά. Προσέχουμε μόνο να μην έχουν εσωτερική βελούδινη επένδυση, γιατί δεν θα "πιάσει" καλά η ατλακόλλα εκεί. Μία άλλη πολύ καλή λύση δημιουργικής επαναχρησιμοποίησης είναι τα κουτιά που έχουν μέσα σετ αρωμάτος-κρέμα σώματος!!!). Υπάρχει, βέβαια, πάντα και η δυνατότητα να φτιάξουμε μία δική μας βάση από χαρτόνι (π.χ. μία χάρτινη προθήκη για μινιατούρες). Για στρογγυλές δημιουργίες κατάλληλο καλούπι είναι ένα μπαλόνι.


* PVA άσπρη κόλλα: είναι η γνωστή υδατοδιαλυτή ατλακόλλα. Χρησιμοποιούμε κυρίως αυτή που συστήνεται για βιβλιοδεσία.


* Σύρμα και συρμάτινο πλέγμα: τα χρησιμοποιούμε ως βοηθητικά υλικά σε δύσκολα σχήματα, όπως όταν θέλουμε να δημιουργήσουμε μία βάση με καμπύλες για παράδειγμα. Πριν τα καλύψουμε με στρώσεις χαρτιού φροντίζουμε να τα επικαλύψουμε με χαρτοταινία, για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε με αυτόν τον τρόπο τους απαραίτητους πόρους που θα απορροφήσουν την ατλακόλλα για να "καθίσει" πάνω το χαρτί.


* Χρώματα: τα μεταχειριζόμαστε στο πρωτελευταίο στάδιο της χειροτεχνίας μας για να διακοσμήσουμε το αντικείμενο μας. Μπορούμε να δουλέψουμε με υδατοδιαλυτά ή και με ακρυλικά χρώματα, που θα βρούμε σε μεγάλη ποικιλία στα καταστήματα με είδη hobby (είναι καθαρά υποκειμενική η επιλογή. Προσωπικά, χρησιμοποιώ πολύ τα πλαστικά χρώματα που συχνά μου περισσεύουν από διάφορες εργασίες που κάνω στο σπίτι, π.χ. βάψιμο τοίχων, κ.λπ.. Σχεδόν πάντα έχουμε περισσεύματα χρωμάτων από τέτοιου είδους εργασίες και είναι ένας καλός τρόπος για να τα επαναχρησιμοποιήσουμε. Recycle & Reuse!!!).


* Βερνίκι: ολοκληρώνοντας το αντικείμενο μας από
papier mache και αφού το έχουμε βάψει με τον επιθυμητό τρόπο, θα το προφυλάξουμε με μία δόση διάφανου βερνικιού matt ή gloss (είναι πάλι υποκειμενική η επιλογή). Το βερνίκι αποτελεί και ένα είδος στεγανοποίησης του αντικειμένου μας, κατί που κρίνεται άκρως απαραίτητο,λόγω της ευαισθησίας του χαρτιού. Φροντίζουμε κατά την επάλειψη να φοράμε γάντια για να προστατέψουμε τα χέρια μας, καθώς και να είμαστε σε έναν πολύ καλά αεριζώμενο χώρο για αυτή την εργασία.


* Μεταλλικός χάρακας, μολύβι, κοπίδι/ψαλίδι:απαραίτητα για τη σχεδίαση και την κοπή των βάσεων των αντικειμένων μας (π.χ. ένα κουτί που θα φτιάξουμε σε επιθυμητές διαστάσεις).


* Πινέλα: σε διάφο
ρα πάχη για την επάλειψη της κόλλας, την επάλειψη του βερνικιού και, βέβαια, για την έγχρωμη διακόσμηση του αντικειμένου μας.


* White spirit/ ζεστό νερό και σαπούνι: για τον τελικό καθαρισμό των εργαλείων και των πινέλων που έχουμε χρησιμοποιήσει (μια πολύ καλή ιδέα είναι να συγκεντρώνουμε σε μία τσάντα που θα έχουμε για αυτό
τον σκόπο γυάλινα ή πλαστικά βάζα και δοχεία από μαρμελάδες, μαγιονέζες, σάλτσες, βούτυρο, κ.λπ., έτσι ώστε να τα χρησιμοποιούμε στις χειροτεχνικές μας ανησυχίες, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να ξοδεύουμε μια μικρή περιουσία σε βοητικά εργαλεία και αντικείμενα. Recycle & Reuse one more time!!!).


* Γάντια μιας χρήσης/προστασία για την επιφάνεια εργασίας μας/μάσκα: είναι τα απαραίτητα εργαλεία για κάθε χειροτεχνία μας, ιδιαίτερα όταν έχουμε να κάνουμε και με υλικά που δεν είναι υδατοδιαλυτά (π.χ. βερνίκι).

 

http://www.newmommy.gr/public/upload/images/540fee30c496d_.jpg




Η ΤΕΧΝΙΚΗ

Η τεχνική του papier mache είναι η εφαρμογή πολλαπλών στρώσεων χαρτιού με συνδετικό υλικό την ατλακόλλα (layering ή laminating). Δεν χρειάζεται κάποιος να έχει ιδιαίτερες ικανότητες για να κάνει papier mache, απλά θα πρέπει να ακολουθήσει δύο βασικούς κανόνες, όπως:
- να κόψει τις λωρίδες χαρτιού παράλληλα με την άκρη του φύλλου και όχι κάθετα (είναι εύκολο να καταλάβει κανείς πια είναι η σωστή φορά κοψίματος, αφού όταν το κόβει αντίθετα δεν κόβεται ευθεία και εύκολα, αλλά λοξά και δύσκολα) και
- να μην υποτιμήσει τη σημασία του απαιτούμενου χρόνου στεγνώματος ανάμεσα σε δύο στρώσεις. Εάν δεν αφιερώσουμε το χρόνο που απαιτείται κάθε φορά για να απορροφηθεί και να στεγνώσει η κόλλα, το πιο πιθανό είναι να μουχλιάσει το αντικείμενο μας και, κατά συνέπεια, να διαλυθεί και να αχρηστευτεί. (Το χειμώνα, συχνά αφήνω το αντικείμενο μου κοντά σε πηγή θερμότητας, όπως το καλοριφέρ, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που όταν θέλω να προχωρήσω πιο γρήγορα μία κατασκευή από papier mache στεγνώνω πολύ καλά κάθε στρώση χαρτιών με το πιστολάκι των μαλλιών).

Όπως είπαμε και πιο πάνω, η τεχνική του layering μπορεί να εφαρμοστεί σε ήδη υπάρχον καλούπι, σε βάση που θα φτιάξουμε εμείς, ή ακόμα και σε μπαλόνι. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυαστικά με χαρτοπολτό (που μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας, ή θα προμηθευτούμε από τα καταστήματα hobby και θα αναμείξουμε με νερό). Συνήθως σε αντικείμενα με όγκο (π.χ. πόδι κούκλας) ή αντικείμενα που θα δουλέψουμε με λεπτομέρεια και θέλουμε να αποδώσουμε έκφραση (όπως είναι το κεφάλι μιας μαριονέτας) χρησιμοποιούμε χαρτοπολτό.
(Ολες οι φωτογραφίες που χρησιμοποιούνται στο άρθρο αυτό είναι από το βιβλίο "PAPIER MACHE", Marion Elliot, Publ.Lorenz Books 1998 και αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία του συγγραφέα και του εκδοτικού οίκου)

Η πιο συνηθισμένη περίπτωση να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τις διάφορες τεχνοτροπίες είναι σε ξενόγλωση βιβλιογραφία (και συνήθως στην αγγλική). Υπάρχουν, βέβαια, και κάποια καταστήματα hobby που κάνουν παρουσιάσεις των υλικών αυτών, αλλά πολλές φορές δεν υπάρχει ο χρόνος για να παρακολουθήσει κανείς αυτές τις παρουσιάσεις. Στην περίπτωση αυτή, παλεύει ο καθένας μόνος του μέσα από βιβλία, video, fora και, γενικότερα , συλλέγοντας οποιαδήποτε πληροφορία θα τον βοηθήσει να περάσει λίγο δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο του και να προσφέρει με αυτό τον τρόπο μια πιο "ανώδυνη" ψυχοθεραπεία στον εαυτό του. Κάνοντας αυτό το δώρο κι εγώ στον δικό μου δημιούργησα ένα mini vocabulary που σας παραθέτω με πολλή αγάπη για να κάνει ευκολότερη τη ζωή σας...
 
http://www.newmommy.gr/public/upload/images/540fee3494c69_.jpg

ΒΑΣΙΚΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ


  • corrugated cardboard = το χαρτόνι τύπου σάντουιτς, που ενδιάμεσα έχει μία στρώση ondule χαρτί. Έτσι ονομάζεται το χαρτί από χαρτοκιβώτια
  • PVA glue = ατλακόλλα
  • paste, pulp = πολτός
  • paper pulp = χαρτοπολτός
  • tissue paper = μεταξόχαρτο ή χαρτί χαρτοπετσέτας
  • wire mesh = συρματόπλεγμα
  • mould = καλούπι
  • petroleum jelly = βαζελίνη
  • cutting mat= επιφάνεια κοπής
  • craft knife = κοπίδι
  • sandpaper = γυαλόχαρτο

Το papier mache είναι από τις πιο εύχρηστες τεχνικές, με μηδαμινές σχεδόν απαιτήσεις από άποψη επιδεξιότητας και ικανοτήτων. Είναι τόσο απλό, που περιλαμβάνεται στις πρώτες χειροτεχνίες που διδάσκονται σε ένα παιδί, ενώ ταυτόχρονα αφήνει απεριόριστο χώρο στη φαντασία του δημιουργού. Ακόμα κάθεστε????



 
 

Άλλα άρθρα

comments powered by Disqus

[X] Κλείσιμο Παράθυρου

Για να βλέπετε πρώτοι τα νέα άρθρα κάνετε click στο Like button


0.04662